De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) heeft ingegrepen bij Accuraat Begeleid Wonen in Tijnmuiden. Na herhaald toezicht concludeerde de inspectie dat de kwaliteit van zorg onvoldoende was verbeterd. Een last onder dwangsom en een aanhoudende cliëntenstop moeten verdere risico’s voor jongeren voorkomen. De zaak legt een vergrootglas op de kwaliteit en veiligheid binnen begeleid wonen in Nederland.
Dwangsom moet structurele verbeteringen afdwingen
De IGJ besloot een dwangsom van €10.000 per vier weken op te leggen, met een vastgesteld maximum. Deze maatregel volgt op eerdere aanwijzingen en herstelopdrachten die volgens de inspectie niet afdoende zijn opgevolgd. Door de cliëntenstop mogen voorlopig geen nieuwe jongeren worden geplaatst. Dat is ingrijpend, omdat begeleid wonen bedoeld is als vangnet voor kwetsbare jongeren die niet zelfstandig kunnen wonen, maar ook niet thuishoren in gesloten jeugdzorg.
Een dwangsom is geen lichte maatregel. Het betekent dat de inspectie ernstige risico’s ziet voor de kwaliteit van zorg. Binnen begeleid wonen draait alles om veiligheid, stabiliteit en ontwikkelingskansen. Wanneer een organisatie tekortschiet in basisvoorwaarden zoals pedagogische ondersteuning en zorgvuldige besluitvorming, kan dat direct effect hebben op het welzijn van bewoners.
Uit inspectierapporten blijkt dat het pedagogisch klimaat binnen de locatie onvoldoende op orde was. Jongeren moeten zich veilig en gehoord voelen, met begeleiding die gericht is op ontwikkeling en zelfredzaamheid. Wanneer begeleiding te controlerend of onduidelijk is ingericht, kan dit juist averechts werken.
Daarnaast waren er zorgen over de toepassing van vrijheidsbeperkende maatregelen. In begeleid wonen is het uitgangspunt dat jongeren zo veel mogelijk eigen regie behouden. Beperkingen mogen alleen proportioneel en goed onderbouwd worden ingezet. Wanneer dit niet zorgvuldig gebeurt, kan dat in strijd zijn met wetgeving en mensenrechten. De casus in Tijnmuiden onderstreept dat kwaliteit van zorg niet alleen gaat over huisvesting, maar vooral over professionele begeleiding.
